Tin tức liên quan đến trẻ em

Sốt xuất huyết Dengue không còn là bệnh xa lạ với cộng đồng, song vẫn là vấn đề sức khỏe đáng lo ngại, đặc biệt là ở trẻ em - nhóm có nguy cơ cao bị tiến triển nặng.¹

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh nguy hiểm ở trẻ nhỏ

Thực tế cho thấy, từ năm 1975 đến nay, sốt xuất huyết Dengue luôn nằm trong nhóm nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện và tử vong ở trẻ em tại khu vực Đông Nam Á.^1-3 Điều này phản ánh rõ mức độ nghiêm trọng mà sốt xuất huyết Dengue có thể gây ra cho các bé.

Đặc biệt, một số nhóm trẻ dễ mắc sốt xuất huyết nặng hơn so với các trẻ khác. Cụ thể, trẻ em dưới 1 tuổi thường nhạy cảm hơn và dễ diễn tiến nghiêm trọng nếu mắc sốt xuất huyết Dengue.^1,4 Với các bé trên 5 tuổi, thường hoạt động, vui chơi ngoài trời sẽ dễ bị muỗi vằn đốt và lây bệnh hơn.⁵

Mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue ở trẻ thể hiện rõ qua biến chứng sốc - một trong những biến chứng nặng và thường gặp ở trẻ hơn so với người lớn.^1,6 Thống kê cho thấy, cứ 4 - 5 trẻ nhập viện vì sốt xuất huyết thì có 1 trẻ rơi vào trạng thái sốc.⁴ Đặc biệt, trẻ mắc sốt xuất huyết lần hai có nguy cơ diễn tiến nặng hơn lần đầu.⁷

Sốc thường xuất hiện vào khoảng ngày 4 - 5 của bệnh, tiến triển rất nhanh và khó dự đoán.^1,4 Nếu không được can thiệp kịp thời, biến chứng này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là tử vong.^1,8

Do đó, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan với sốt xuất huyết Dengue ở trẻ. Ngay khi thấy trẻ có dấu hiệu sốt hoặc nghi ngờ mắc sốt xuất huyết Dengue, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, chẩn đoán, xử trí và theo dõi kịp thời.

Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện khi có những dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết Dengue

(Nguồn hình ảnh: Centers for Disease Control and Prevention. Symptoms of dengue and testing [Internet]. Atlanta (GA): CDC; 2024 May 13 [cited 2025 Apr 18]. Available from: https://www.cdc.gov/dengue/signs-symptoms/index.html)

Vì sao sốt xuất huyết Dengue ở trẻ dễ diễn tiến nghiêm trọng hơn người lớn?

Trẻ em là đối tượng dễ mắc sốt xuất huyết nặng.¹ Điều này xuất phát từ một số đặc điểm riêng của trẻ:

Tại một thành phố (Fortaleza) của Brazil, 86% học sinh (5–13 tuổi), được xác nhận mắc sốt xuất huyết (và có các triệu chứng của bệnh) đã nghỉ học vì bệnh, trung bình 4 ngày.⁶ Ngoài ra, sốt xuất huyết còn ảnh hưởng đến những người chăm sóc trẻ; trong khoảng 1/5 số trẻ em được xác nhận mắc sốt xuất huyết có triệu chứng, người chăm sóc chính của các em (bố mẹ, ông bà,...) đã phải nghỉ việc để ở nhà chăm sóc trẻ ốm – trung bình là 1,5 ngày⁶

Mọi người đều có vai trò trong việc giữ trường học được an toàn trước bệnh sốt xuất huyết.

1. Đặc điểm sinh lý dễ khiến trẻ dễ gặp biến chứng sốc^1,9-11

Sốc là một trong những biến chứng nguy hiểm và dễ gặp ở trẻ em hơn là người lớn khi mắc sốt xuất huyết Dengue.^1,9

Điều này là do hệ thống mạch máu ở trẻ nhỏ chưa hoàn toàn phát triển hoàn thiện, dễ bị rò rỉ hơn, trong khi khả năng bù đắp khi mất dịch lại kém.^10,11

2. Sốt xuất huyết ở trẻ em thường khởi phát bất ngờ và tiến triển rất nhanh^12,13

Một đặc điểm khiến sốt xuất huyết ở trẻ em dễ trở nặng là do bệnh thường khởi phát rất đột ngột và tiến triển nhanh chóng.¹²

Bệnh thường khởi đầu với triệu chứng sốt, sau đó đi qua ba giai đoạn: sốt - nguy hiểm - hồi phục. Tuy nhiên, trên thực tế, các triệu chứng lại thay đổi khó lường và chuyển nặng rất nhanh.¹³ Điều này khiến phụ huynh khó dự đoán được diễn tiến của bệnh và rơi vào thế bị động khi con trở nặng.

3. Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue thường rơi vào giai đoạn hạ sốt, khiến gia đình chủ quan

Trong khoảng ngày thứ 3 - 7 sau khi bệnh khởi phát, trẻ thường có dấu hiệu hạ sốt, khiến phụ huynh chủ quan vì nghĩ con đã hồi phục. Nhưng thực chất, đây lại là giai đoạn sốt xuất huyết Dengue có thể chuyển nặng với nhiều dấu hiệu cảnh báo. Nếu lơ là, bố mẹ có thể bỏ qua dấu hiệu và chậm trễ trong việc đưa con đi khám.¹

Vì vậy, ngay cả khi trẻ đã hạ sốt, việc theo dõi sát sao từng biểu hiện bất thường vẫn cực kỳ cần thiết để phòng ngừa biến chứng.

Trong sốt xuất huyết Dengue, hết sốt không đồng nghĩa với hết bệnh

4. Triệu chứng SXHD ở trẻ thường nhẹ, biểu hiện không rõ ràng^14-16

Sốt xuất huyết Dengue ở trẻ nhỏ thường không có biểu hiện hoặc chỉ xuất hiện triệu chứng nhẹ như ho, sổ mũi, đau đầu, đau cơ...^14,15 tương tự như các bệnh thường gặp. Điều này dễ dẫn đến việc nhầm lẫn, phát hiện trễ, kéo theo xử trí muộn và làm tăng nguy cơ trở nặng.¹⁶

Trẻ thường quấy khóc và khó diễn tả chính xác dấu hiệu sốt xuất huyết Dengue

Vì mức độ nguy hiểm và tính diễn tiến nhanh của sốt xuất huyết Dengue ở trẻ, bố mẹ cần theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo để can thiệp kịp thời, tránh biến chứng có thể xảy ra.

Những dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết Dengue nặng ở trẻ

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), giai đoạn trẻ hạ sốt chính là thời điểm dễ xuất hiện biến chứng nguy hiểm.1 Vì vậy, bố mẹ cần đặc biệt chú ý quan sát con trong thời gian này.

Nếu thấy trẻ có một trong các dấu hiệu dưới đây, bố mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay:⁴

Dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết Dengue nặng ở trẻ

Tóm lại, sốt xuất huyết Dengue ở trẻ có thể tiến triển rất nhanh và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Bố mẹ cần chú ý những biểu hiện bất thường của con để đưa bé đi khám kịp thời.

Bên cạnh đó, phụ huynh nên duy trì vệ sinh sạch sẽ khu vực sinh sống, cũng như phối hợp cùng nhà trường để đảm bảo môi trường lớp học luôn thông thoáng, không để muỗi vằn sinh sản. Đồng thời, bố mẹ hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để được hướng dẫn cụ thể về việc nhận biết và phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue hiệu quả cho trẻ.

*Tài liệu này được cung cấp bởi Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam và Hội Y học Dự Phòng Việt Nam với mục đích giáo dục cộng đồng. Tài liệu này không được sử dụng cho mục đích chẩn đoán, điều trị bệnh, hoặc tư vấn khám chữa bệnh từ nhân viên y tế. Vui lòng tham vấn Bác sĩ để được biết thêm thông tin chi tiết. Tài liệu này được sử dụng cho công chúng, phạm vi sử dụng bên ngoài Hoa Kỳ và Anh Quốc.

C-ANPROM/VN/QDE/0926 MAR 26