Tin tức liên quan đến trẻ em

Không ít trường hợp trẻ mắc sốt xuất huyết Dengue được đưa đến bệnh viện khi tình trạng đã chuyển nặng, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn.1 Việc nắm rõ thời điểm cần đưa trẻ đi khám chính là “chìa khóa” để bảo vệ con an toàn trước những biến chứng khó lường của sốt xuất huyết Dengue.²

Nghi ngờ sốt xuất huyết Dengue, khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Bất cứ khi nào cha mẹ cảm thấy lo ngại trẻ có thể đang mắc sốt xuất huyết Dengue, hoặc nhận thấy những dấu hiệu sau, đừng nên chần chừ mà hãy đưa trẻ đến bệnh viện ngay để được thăm khám kịp thời:

Việc cha mẹ theo dõi sát sao để nhận biết các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời là yếu tố then chốt có thể giúp giảm tỷ lệ tử vong do sốt xuất huyết Dengue nặng xuống dưới 1%.²

Vì sao không nên tự theo dõi trẻ tại nhà khi nghi ngờ mắc sốt xuất huyết Dengue?

1. Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu mơ hồ, rất khó nhận biết

Trong giai đoạn sớm, sốt xuất huyết Dengue thường không có triệu chứng rõ ràng, dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm trùng thông thường khác như sốt siêu vi, dẫn đến việc chậm trễ đi khám và điều trị.³ Điều này khiến bệnh có thể bị phát hiện muộn, từ đó làm tăng nguy cơ trở nặng.

Sốt xuất huyết Dengue ở trẻ rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh thông thường khác

2. Sốt xuất huyết Dengue ở trẻ em có diễn tiến khó lường

Biểu hiện của sốt xuất huyết Dengue đa dạng và có thể thay đổi đột ngột, thường khởi đầu với cơn sốt kèm đau nhức cơ, nhưng sau đó có thể bất ngờ chuyển sang thể nặng với các biến chứng nguy hiểm như sốc, rối loạn đa cơ quan, thậm chí tử vong.^2,4

Với trẻ em, diễn tiến bệnh lại càng khó lường hơn. Đặc biệt là từ ngày thứ 3-7, dù trẻ đã giảm hoặc hết sốt nhưng lại có thể xuất hiện các dấu hiệu chuyển nặng như li bì, bứt rứt, tay chân lạnh, môi tím tái hoặc tiểu tiện ít.⁵ Nếu không được cấp cứu kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến tử vong rất nhanh, đôi khi chỉ trong vài giờ.^5,6

3. Sốt xuất huyết ở trẻ dễ diễn tiến nghiêm trọng

Theo thống kê từ nhiều quốc gia châu Á, trẻ em đặc biệt là nhóm trẻ dưới 1 tuổi và từ 4-9 tuổi, luôn nằm trong nhóm có nguy cơ cao nhất bị sốt xuất huyết Dengue nặng.⁷

Dữ liệu khác còn cho thấy cứ 4-5 trẻ bị sốt xuất huyết phải nhập viện thì có 1 trẻ có nguy cơ rơi vào tình trạng sốc.² Điều này xuất phát từ một số đặc điểm sinh lý riêng biệt như:

• Mạch máu “mỏng manh” và dễ rò rỉ dịch hơn người lớn, khiến trẻ dễ mất dịch đột ngột khi mắc sốt xuất huyết.⁸
• Hệ tuần hoàn chưa hoàn thiện, nên cơ thể trẻ khó bù trừ khi mất dịch, dẫn đến huyết áp giảm nhanh và gây sốc.^9,10

Ngoài ra, cha mẹ cũng cần lưu ý một số nhóm trẻ có nguy cơ bệnh dễ diễn tiến nặng hơn như:

• Trẻ thừa cân: nguy cơ sốc cao hơn 60% so với trẻ có cân nặng bình thường.¹¹
• Trẻ từng mắc sốt xuất huyết tái mắc lần hai: khả năng bệnh trở nặng gấp khoảng 3 lần so với trẻ mắc lần đầu.¹²

Trẻ thừa cân mắc sốt xuất huyết Dengue có nguy cơ rơi vào tình trạng sốc cao hơn so với trẻ có cân nặng bình thường

Những dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng cần đưa trẻ đi khám ngay lập tức

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, nếu thấy trẻ xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng nào dưới đây, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức:⁵

• Mệt lả, bứt rứt hoặc khó chịu hơn, dù đã giảm sốt hoặc hết sốt.
• Không ăn, uống được.
• Nôn ói nhiều.
• Đau bụng dữ dội.
• Tay chân lạnh, ẩm, vã mồ hôi.
• Xuất huyết: chảy máu mũi, chảy máu chân răng, xuất huyết âm đạo, tiêu phân đen.
• Không đi tiểu trong 6 giờ.

Một số trường hợp đặc biệt bao gồm trẻ nhũ nhi, trẻ sống xa cơ sở y tế, trẻ thừa cân/béo phì, trẻ không có người thân theo sát chăm sóc hoặc trẻ mắc các bệnh mạn tính đi kèm (như bệnh thận, tim, gan, đái tháo đường hay các bệnh lý di truyền về máu,...) cũng được Bộ Y tế khuyến cáo nhập viện để theo dõi sớm dù chưa có các dấu hiệu cảnh báo.⁵

Tóm lại, sốt xuất huyết Dengue ở trẻ có thể diễn tiến nhanh với nhiều nguy hiểm khó lường. Cha mẹ hãy luôn quan sát kỹ lưỡng và đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi thấy dấu hiệu nghi ngờ.

Bên cạnh đó, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng để bảo vệ con khỏi sốt xuất huyết Dengue. Cha mẹ nên chủ động vệ sinh nhà cửa, góc học tập của trẻ và phối hợp với nhà trường trong công tác dọn dẹp trường lớp nhằm hạn chế muỗi vằn lây bệnh. Ngoài ra, gia đình cũng nên trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn thêm về bệnh và các biện pháp phòng ngừa khác phù hợp cho trẻ.

*Tài liệu này được cung cấp bởi Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam và Hội Y học Dự Phòng Việt Nam với mục đích giáo dục cộng đồng. Tài liệu này không được sử dụng cho mục đích chẩn đoán, điều trị bệnh, hoặc tư vấn khám chữa bệnh từ nhân viên y tế. Vui lòng tham vấn Bác sĩ để được biết thêm thông tin chi tiết. Tài liệu này được sử dụng cho công chúng, phạm vi sử dụng bên ngoài Hoa Kỳ và Anh Quốc.

C-ANPROM/VN/QDE/0925 MAR 26