Tin tức liên quan đến trẻ em

Phân biệt phát ban do sởi và sốt xuất huyết Dengue ở trẻ

Phân biệt phát ban do sởi và sốt xuất huyết Dengue ở trẻ

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng phát ban ở trẻ. Trong đó, sởi và sốt xuất huyết Dengue là hai căn nguyên khiến phụ huynh đặc biệt quan tâm do tính nguy hiểm và biểu hiện phát ban dễ gây nhầm lẫn, khiến việc theo dõi, xử trí ban đầu gặp nhiều khó khăn.

Hiểu đúng về sốt xuất huyết Dengue và sởi ở trẻ em

Mặc dù cùng thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm, nhưng nguyên nhân gây bệnh và cơ chế cách lây truyền của sởi và sốt xuất huyết Dengue có điểm khác biệt.

Việc cha mẹ theo dõi sát sao để nhận biết các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời là yếu tố then chốt có thể giúp giảm tỷ lệ tử vong do sốt xuất huyết Dengue nặng xuống dưới 1%.2

1. Sốt xuất huyết Dengue

Sốt xuất huyết Dengue do vi-rút Dengue gây ra, truyền từ người bệnh sang người lành qua vết đốt của muỗi vằn (mỗi Aedes). Bệnh xuất hiện quanh năm và thường tăng cao vào mùa mưa. Người mắc sốt xuất huyết Dengue thường có biểu hiện sốt, xuất huyết và thoát huyết tương, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời, có thể dẫn đến sốc xuất huyết, rối loạn đông máu, suy tạng, thậm chí tử vong.1,2

2. Sởi

Sởi là bệnh do vi-rút Morbillivirus thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, đặc trưng bởi triệu chứng sốt, ho, sổ mũi, viêm kết mạc và phát ban. Vi-rút sởi chủ yếu lây truyền qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Vi-rút này còn có thể tồn tại trong không khí hoặc trên bề mặt trong vài giờ, làm tăng nguy cơ lây lan.3

Sởi thường lây truyền qua đường giọt bắn khi ho, hắt hơi,..

3. Đặc điểm phát ban giúp phân biệt sốt xuất huyết Dengue và sởi

Cả sởi và sốt xuất huyết Dengue đều có thể gây phát ban4,5 dễ khiến bố mẹ nhầm lẫn. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, bố mẹ có thể nhận ra một số khác biệt đặc trưng:

Đặc điểm phát ban Sốt xuất huyết Dengue Sởi
Thời điểm xuất hiện Xuất hiện trong 3 – 4 ngày sau khi sốt Xuất hiện sau giai đoạn ủ bệnh (thường kéo dài khoảng 8 – 12 ngày)
Hình thái Phát ban dưới dạng những nốt nhỏ màu đỏ, giống dị ứng nhẹ, nằm sâu trong da và không cảm nhận được bằng tay Phát ban dạng mảng và sần, sau đó hợp lại thành từng khối trên da
Vị trí xuất hiện Ban lan khắp cơ thể Bắt đầu ở mặt và cổ, sau đó lan dần xuống thân và tay chân. Khi mờ đi, ban để lại vết nâu kèm lớp vảy mỏng
Dấu hiệu đi kèm Thường đi kèm sốt cao kéo dài 2 – 7 ngày, đau đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp Thường kèm ho, sổ mũi và viêm kết mạc (đỏ mắt)

Việc nhận biết đúng đặc điểm phát ban giúp cha mẹ định hướng sớm, từ đó xử trí kịp thời và hạn chế nguy cơ biến chứng cho con.

Phát ban do sởi (trái) và phát ban do sốt xuất huyết Dengue (phải)

rights for Disease Control and Prevention (CDC). Measles Signs and Symptoms:
Photos [Internet]. Atlanta (GA): CDC; [cited 2025 Oct 14]. Available from:
https://www.cdc.gov/measles/signs-symptoms/photos.html

Palhares, D. (2021). Exanthematic dengue fever mimicking rubella. Anais Brasileiros de
Dermatologia, 96(1), 88–90. https://doi.org/10.1016/j.abd.2020.06.006

Cha mẹ cần làm gì khi nghi ngờ trẻ mắc sởi hoặc sốt xuất huyết Dengue?

Để đảm bảo an toàn cho trẻ, bố mẹ không nên tự chẩn đoán hay điều trị tại nhà. Nếu bé có bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, hãy đưa bé đến bác sĩ thăm khám ngay lập tức:6

  • Phát ban kèm sốt;
  • Xuất hiện vết bầm không rõ nguyên nhân;
  • Phát ban gây đau, phồng rộp, lan rộng hoặc có mủ chảy ra;
  • Phát ban xuất hiện đột ngột;
  • Bất kỳ triệu chứng khác như sưng tấy, đau đầu hoặc đau bụng.

Bên cạnh đó, việc phòng bệnh từ sớm cũng là cách quan trọng để bảo vệ trẻ khỏi sởi và sốt xuất huyết Dengue.

Đối với sốt xuất huyết Dengue, vì bệnh lây qua vết đốt của muỗi vằn cả ngày lẫn đêm, bố mẹ nên chủ động phòng bệnh cho trẻ bằng các biện pháp kiểm soát muỗi quanh nhà7 và kết hợp tiêm vắc-xin phòng ngừa theo hướng dẫn của chuyên gia y tế.8,9

Các biện pháp diệt muỗi và phòng muỗi đốt

(Nguồn tham khảo: Cục Y tế dự phòng. Cách phòng bệnh Sốt xuất huyết [Internet]. Hà Nội: Cục Y tế dự phòng; [cited 2025 Oct 15]. Available from: https://vncdc.gov.vn/cach-phong-benh-sot-xuat-huyet-nd13564.html )

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu phát ban giúp bố mẹ kịp thời phát hiện tình trạng bất thường, từ đó đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và xử trí đúng cách. Song song đó, bố mẹ nên chủ động giữ gìn vệ sinh nhà cửa, góc học tập của trẻ và phối hợp cùng nhà trường trong các hoạt động phòng chống muỗi vằn lây bệnh. Đồng thời, đừng quên trao đổi với chuyên gia y tế để được tư vấn đầy đủ hơn về bệnh và các biện pháp phòng ngừa phù hợp cho trẻ.

Ngoài sởi, sốt xuất huyết Dengue còn thường bị nhầm lẫn với nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Bạn có thể tìm hiểu thêm trong bài viết Phân biệt sốt xuất huyết Dengue và các bệnh có triệu chứng tương tự.

*Tài liệu này được cung cấp bởi Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam và Hội Y học Dự Phòng Việt Nam với mục đích giáo dục cộng đồng. Tài liệu này không được sử dụng cho mục đích chẩn đoán, điều trị bệnh, hoặc tư vấn khám chữa bệnh từ nhân viên y tế. Vui lòng tham vấn Bác sĩ để được biết thêm thông tin chi tiết. Tài liệu này được sử dụng cho công chúng, phạm vi sử dụng bên ngoài Hoa Kỳ và Anh Quốc.

C-ANPROM/VN/QDE/0927 MAR 26

  1. Bộ Y tế. (2023, 4 tháng 7). Quyết định số 2760/QĐ-BYT về việc ban hành hướng dẫn chẩn đoán, điều trị sốt xuất huyết Dengue. Thư viện Pháp luật. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/The-thao-Y-te/Quyet-dinh-2760-QD-BYT-2023-huong-dan-chan-doan-dieu-tri-So-sot-xuat-huyet-Dengue-572227.aspx
  2. CDC (Apr 23, 2025). Yellow Book. Dengue. Available from: https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/travel-associated-infections-diseases/dengue.html
  3. Kondamudi NP, Tobin EH, Waymack JR. Measles. [Updated 2025 May 5]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448068/
  4. Institute of Science and Research. Dengue rashes: Appearance, Symptoms and Meaning. Available from: https://www.sitarambhartia.org/blog/internal-medicine/dengue-rashes/
  5. Thomas EA, John M, Kanish B. Mucocutaneous manifestations of Dengue fever. Indian J Dermatol. 2010;55(1):79-85. doi: 10.4103/0019-5154.60359. PMID: 20418984; PMCID: PMC2856380.
  6. KidsHealth (Nov 2024). What to do about a skin rash. Available from: https://kidshealth.org/en/parents/rashes-sheet.html
  7. CDC (May 15, 2025). Preventing Dengue. Available from: https://www.cdc.gov/dengue/prevention/index.html
  8. WHO (10 Apr 2025). Vaccines and immunization: Dengue. Available from: https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/dengue-vaccines
  9. Bệnh viện Nhi đồng 1 (Oct 2024). Bệnh viện Nhi Đồng 1 triển khai tiêm vắc xin phòng bệnh Sốt xuất huyết Dengue (QDENGA). Nguồn từ: https://nhidong.org.vn/chuyen-muc/benh-vien-nhi-dong-1-trien-khai-tiem-vac-xin-phong-benh-sot-xuat-huyet-dengue-q-c3-3484.aspx