Tin tức liên quan đến người lớn tuổi

Người cao tuổi khi mắc sốt xuất huyết Dengue cần phải được theo dõi sát sao để vừa kiểm soát diễn tiến bệnh, vừa giảm thiểu nguy cơ xuất hiện thêm các bệnh nhiễm trùng khác.^1,2 Việc nắm rõ các yếu tố nguy cơ, nhận biết dấu hiệu sớm và chăm sóc đúng cách sẽ giúp gia đình đồng hành cùng người bệnh hiệu quả hơn.

Vì sao người cao tuổi mắc sốt xuất huyết Dengue dễ bị nhiễm trùng?

Ở người cao tuổi, tỷ lệ mắc sốt xuất huyết Dengue kèm theo nhiễm khuẩn huyết có thể lên tới khoảng 17,4%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ chung của người mắc sốt xuất huyết Dengue, chỉ khoảng 0,18-7%. Khi mắc thêm nhiễm trùng, người bệnh sốt xuất huyết Dengue thường có diễn tiến nặng hơn và nguy cơ tử vong cũng tăng đáng kể.¹

Ngoài nhiễm khuẩn huyết, người cao tuổi khi mắc sốt xuất huyết Dengue có thời gian nằm viện kéo dài hơn, đồng thời có thể mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu... với mức độ xuất hiện cao hơn so với người trưởng thành.²

Điều này xảy ra là do hệ miễn dịch của người cao tuổi phản ứng chậm hơn so với người trẻ, khả năng phát hiện và chống lại các tác nhân gây bệnh cũng giảm đi.³ Bên cạnh đó, thống kê còn cho thấy 93% người cao tuổi từ 65 trở lên đều có ít nhất 1 bệnh nền đi kèm,⁴ khiến cơ thể khó chống lại các tác nhân gây bệnh mới và dễ bị nhiễm trùng.¹

Ngoài ra, virus Dengue cũng thường gây triệu chứng nặng hơn ở người cao tuổi so với người trẻ,² tạo điều kiện thuận lợi để các tác nhân gây bệnh nhiễm trùng tấn công.¹

Mắc bệnh nhiễm trùng cùng với sốt xuất huyết Dengue nguy hiểm như thế nào?

Khi người cao tuổi vừa mắc sốt xuất huyết Dengue vừa mắc bệnh nhiễm trùng, nguy cơ biến chứng và tử vong tăng lên đáng kể. Nghiên cứu ghi nhận, tỷ lệ tử vong ở nhóm này có thể tăng thêm 14,3% đến 44,4% so với những ai chỉ mắc sốt xuất huyết Dengue.¹

Mặt khác, tuổi tác cũng là một yếu tố dự báo làm tăng nguy cơ nằm viện kéo dài gấp 2 lần so với người trẻ khi mắc sốt xuất huyết Dengue. Bên cạnh đó, nhiễm trùng mắc phải tại bệnh viện (HAI) có thể làm tăng nguy cơ kéo dài thời gian nằm viện ở người lớn tuổi lên khoảng 12 lần, do quá trình hồi phục thường chậm và phức tạp hơn.²

Ngoài ra, tình trạng nhiễm trùng đồng thời này cũng có thể khiến bác sĩ gặp không ít trở ngại trong quá trình quản lý bệnh, dẫn đến chậm trễ trong chẩn đoán và áp dụng hướng điều trị phù hợp, làm tăng nguy cơ trở nặng, thậm chí tử vong.^1,2

Gia đình cần làm gì để hỗ trợ người bệnh sốt xuất huyết Dengue cao tuổi?

Người cao tuổi, đặc biệt là những ai có tiền sử bệnh mạn tính như tim, gan, thận, đái tháo đường, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)... sẽ được chỉ định nhập viện khi mắc sốt xuất huyết Dengue vì đây là nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng. Do đó, khi người cao tuổi sống hoặc đến vùng dịch, và/hoặc có các dấu hiệu dưới đây, gia đình nên đưa họ đi khám ngay:⁵

Hình 2: Những dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết Dengue

Sau khi người bệnh nhập viện, gia đình có thể phối hợp cùng bác sĩ để việc điều trị hiệu quả hơn bằng cách:

• Cung cấp thông tin về bệnh nền, các thuốc đang sử dụng và tình trạng dị ứng của bệnh nhân cho nhân viên y tế.
• Hỗ trợ chăm sóc người bệnh theo chỉ định của bác sĩ, khuyến khích người bệnh uống nhiều nước oresol, nước trái cây (nước dừa, cam, chanh...) hoặc cháo loãng pha muối.
• Không để người bệnh ăn hoặc uống thực phẩm màu nâu, đỏ như xá xị, sô-cô-la... vì có thể che lẫn dấu hiệu xuất huyết.⁵

Đặc biệt, cần báo bác sĩ điều trị ngay khi người bệnh xuất hiện ít nhất một trong các dấu hiệu chuyển nặng sau:⁵

Hình 3: Các dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết Dengue tiến triển nặng

Để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, mỗi người nên chủ động trao đổi với nhân viên y tế về cách nhận biết và phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue hiệu quả, đồng thời duy trì dọn dẹp vệ sinh môi trường sống, khu dân cư, loại bỏ các vật chứa nước đọng cũng như thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt nhằm hạn chế muỗi vằn sinh sôi và lây bệnh.

*Tài liệu này được cung cấp bởi Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam và Hội Y học Dự Phòng Việt Nam với mục đích giáo dục cộng đồng. Tài liệu này không được sử dụng cho mục đích chẩn đoán, điều trị bệnh, hoặc tư vấn khám chữa bệnh từ nhân viên y tế. Vui lòng tham vấn Bác sĩ để được biết thêm thông tin chi tiết. Tài liệu này được sử dụng cho công chúng, phạm vi sử dụng bên ngoài Hoa Kỳ và Anh Quốc.

C-ANPROM/VN/QDE/0943 MAY 26